Zoekveld

Exclusieve peiling: heeft muziek een plaats in de operatiekamer?
19/01/2015 - 03:44

Muziek verzacht de zeden, wordt gezegd, maar verbetert ze ook de chirurgische prestaties ? 100 jaar geleden schreef Evan Kane, een chirurg uit Pennsylvania, een brief over de voordelen van de fonograaf in de operatiekamer, brengt de BMJ in herinnering.

De auteurs gaan zelfs terug tot 4000 jaar voor Christus, waar we in de Codex Haburami, het ‘Hallelujah voor de verzorger’ vinden, gespeeld op de harp als onderdeel van de betaling voor medische diensten. Ook Aristoteles erkende de voordelen van muziek. Klinische studies zijn uitgevoerd in dit verband op 372 patiënten waarbij onder plaatselijke of volledige verdoving de effecten van ontspannende muziek gemeten werden. De auteurs toonden de superioriteit aan van muziek in vergelijking met midazolam als anxiolyticum. Uit andere gegevens blijkt dat de muziek een kalmerend effect heeft voor, tijdens en na de operatie. Voor patiënten die nood hebben aan een artificieel beademingstoestel, vermindert muziek de angst, het hartslag-ritme en het ademhalingsritme.

Muzieknoten werken ook in op de pijn. Specifieke programma’s hebben aangetoond dat muziek toelaat om het gebruik van morfine te verminderen. Natuurlijk zijn deze effecten veel minder groot dan bij geneesmiddelen, maar het kost niets en het heeft geen (bekende) bijwerkingen.

Als het gunstig voor de patiënt is, geldt dan hetzelfde voor het chirurgisch team? Volgens studies is 80% van het personeel van mening dat muziek de communicatie tussen de teamleden verbetert, de angst vermindert en de efficiëntie verhoogt. Het schijnt zelfs dat het de chirurgische prestaties verbetert door het verhogen van de concentratie, vooral bij muziekliefhebbers. Het zou vermoeidheid en stress verminderen.

In hun playlist vinden we "Stayin 'Alive" van de Bee Gees, "Smooth Operator" door Sade, Pink Floyd met "Comfortably Numb" en "Wake Me Up Before You Go-go" van Wham (dit laatste nummer alleen in de verkoeverkamer). Men vermijdt het best "Another one Bites the Dust" van Queen en "Highway to Hell" van AC/DC,  dan kiest u misschien beter voor "Stairway to Heaven" van Led Zeppelin !

MediPlanet hield een enquête bij  chirurgen en anesthesisten, en de resultaten zijn zeer interessant om te analyseren. Het aantal respondenten was 129, 71 Nederlandstaligen en 68 Franstaligen. In beide taalgroepen zijn de respondenten evenredig verdeeld tussen chirurg en anesthesist. In het algemeen denkt 85% dat muziek haar plaats heeft in de operatiekamer. In 82% van de gevallen opereren ze altijd of vaak onder begeleiding van muziek. Dit is een eerste verschil tussen het Noorden en het Zuiden. 46% aan Vlaamse zijde luistert altijd naar muziek, en 32% soms. Aan Franstalige kant luistert 31% altijd naar muziek tijdens een operatie, en 52% soms. Respectievelijk 16 en 10% heeft totaal geen behoefte aan muziek in de operatiekamer.

De muzikale keuzes zijn eclectisch, onze enquête liet dan ook toe om meerdere specifieke genres te kiezen. Echter, Pop- en Rock-muziek komt in de twee regio's op de eerste plaats, met 62% bij de Franstaligen en 48% bij de Vlamingen. Er wordt veel meer geluisterd naar Franse chansons in het zuiden (56%) dan naar Nederlandstalige muziek (22%) in Vlaanderen. De klassieke muziek heeft ook een prominente plaats met 33% in Vlaanderen en 40% in Franstalig België. Disney is populair in de kindergeneeskunde,  en Hard Rock ... bij jonge chirurgen. We vroegen de deelnemers om hun favoriete artiest of muziekstuk op te noemen, en daar zien we onder andere "Rode rozen in de sneeuw" van Marva, Katie Melua, Calogero, Moustaki en 'Spiegel im Spiegel' van Arvo Pärt, maar ook bolero's, Strauss, Mozart of zelfs "de Sabeldans" door Aram Khachaturian "om de chirurg te stimuleren", zo zegt een respondent met een vleugje humor. Er wordt ook naar de radio geluisterd in de OR. De meest vernoemde zenders zijn Radio 2, Studio Brussel, Joe Fm en Radio Nostalgie.

Het is ook interessant om vast te stellen dat degenen die niet naar muziek kunnen luisteren in de OR hoewel ze dit willen, daarover klagen. Sommige artsen vertellen ons dat ze de muziek stopzetten tijdens momenten van grote concentratie; anderen zetten liever geen muziek op, omdat muzikale smaken kunnen verschillen en het beter is om conflicten te vermijden. Maar wordt er niet gezegd dat muziek de zeden verzacht ?

NL:

NL: